Προτάσεις Δημάρχου Λίμνης Πλαστήρα επι του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Νέος Κώδικας ΟΤΑ:
Ιστορική Ευκαιρία για Τοπική Διακυβέρνηση, ή εκσυγχρονισμός διαχείρισης των
υφιστάμενων ΟΤΑ;
Ρηξικέλευθες προτάσεις για Αυτοδιοίκηση του
Μέλλοντος, του Παναγιώτη Νάνου – δημάρχου
Λίμνης Πλαστήρα, στο πλαίσιο της Κοινωνικής Διαβούλευσης του Νέου Κώδικα
Ο νέος Κώδικας ΟΤΑ που
δόθηκε πριν λίγες ημέρες από το Υπουργείο Εσωτερικών για διαβούλευση, αποτελεί
πράγματι ένα σπουδαίο έργο, διότι θέτει τέλος στην πολυνομία, το χάος και την
αταξία που ισχύει για την λειτουργία των ΟΤΑ, με μύριες αρνητικές επιπτώσεις
στη λειτουργικότητα των Δήμων. Οφείλουμε δημόσια να αναγνωρίσουμε την
συνεισφορά του υπουργού Εσωτερικών κ. Θ. Λιβάνιου, του υφυπουργού, των Γ.Γ., μελών
της ΚΕΔΕ, επιστημόνων, όσων άλλων εργάστηκαν γι’ αυτό το αποτέλεσμα. Ο νέος
Κώδικας εκσυγχρονίζει πράγματι το νομοθετικό πλαίσιο, τακτοποιεί νομοθετικά
νέες ανάγκες και καλύπτει κενά. Πρόκειται για «εργαλείο» το οποίο αναμφίβολα θα
βοηθήσει τους υφιστάμενους ΟΤΑ και πάλι εύγε σε όσους προσπάθησαν για το έργο
αυτό που μας παρέδωσαν.
Ωστόσο, κατά την κρίση
μας, δεν απαντά στο βαθύτερο αίτημα των καιρών για θέσπιση Τοπικής
Διακυβέρνησης, η οποία αποτελεί ιστορική επιταγή και ανάγκη να συνεισφέρει στην
ανόρθωση της Ελληνικής Κοινωνίας, η οποία διέρχεται βαθύτατη κρίση και είναι
αμφίβολο αν θα αντέξει αυτή τη φορά.
Η εποχή μας ζητά
ρηξικέλευθες μεταρρυθμίσεις, καινοτόμες επιλογές, ταχύτατες αποφάσεις οι οποίες
θα απαλλάξουν την Αυτοδιοίκηση από τις
παθογένειες και θα συμπαρασύρουν ευρύτερες αλλαγές και στη Δημόσια Διοίκηση.
Αλλαγές τις
οποίες έχει ανάγκη η Ελληνική Κοινωνία και το Κράτος, όσο το οξυγόνο ο άνθρωπος
και αν δεν γίνουν σήμερα, αύριο ίσως είναι αργά διότι οι κίνδυνοι που μας
περιβάλλουν εγκυμονούν κινδύνους για την εθνική ακεραιότητα, την δημογραφική
μας ύπαρξη, την πολιτιστική μας ταυτότητα, την ίδια την ύπαρξή μας:
Η χώρα μας
βρίσκεται σε ένα ευαίσθητο χωρο-χρονικό σταυδρόμι, όπου το γεωστρατηγικό περιβάλλον στο οποίο μετέχουμε μεταβάλλεται
δυσμενώς για την Ελλάδα. Με κεντρικό θέμα τους ενεργειακούς πόρους,
ανατρέπονται ιστορικά δεδομένα, αναδεικνύονται νέα σημεία ισορροπίας, κτίζονται
νέες συμμαχίες. Ο κίνδυνος να βρεθούμε σε λάθος όχθη είναι ορατός, αν λάβουμε
υπόψη με πόση ευκολία οι ισχυροί «αδειάζουν» συμμάχους, αλλάζοντας τα πάντα
κατά το δοκούν.
Οι σχέσεις
μας με την Τουρκία γίνονται διαρκώς χειρότερες και οι εδαφικές
διεκδικήσεις ξεπερνούν κάθε όριο θράσους. Οι «σύμμαχοί» μας, πρόθυμα πουλάνε τα
ίδια όπλα σε Ελλάδα και Τουρκία, τα κίνητρα εύκολα αντιληπτά. Κύπρος, Αιγαίο,
Θράκη, ΑΟΖ, είναι όσο ποτέ άλλοτε ευάλωτα σημεία που αν δεν έχουμε αποτρεπτική
ισχύ, οι προβλέψεις είναι δυσοίωνες διότι κανένας δεν θα μας υπερασπιστεί
αληθινά.
Σε
τεχνολογικό επίπεδο η Τεχνητή Νοημοσύνη
διαμορφώνει νέες πραγματικότητες σε πολλαπλά επίπεδα, τις οποίες είτε θα
ακολουθήσουμε είτε θα τεθούμε αυτοδίκαια στο περιθώριο των εξελίξεων αν δεν
αλλάξουμε και αν δεν τα μετατρέψουμε σε δικά μας εργαλεία Ανάπτυξης.
Η κλιματική
κρίση αργά αλλά σταθερά δημιουργεί νέο περιβάλλον
όπου οι υδάτινοι πόροι αναδεικνύονται κρίσιμοι εθνικοί πόροι και αστάθμητος
παράγοντας της Οικονομίας.
Το
δημογραφικό είναι ο κρίσιμος παράγοντας, ο οποίος δείχνει
όχι μόνο το προσδόκιμο επιβίωσης της ίδιας της κοινωνίας και της χώρας. Σε
λίγες δεκαετίες τα χωριά θα ερημώσουν και η ύπαιθρος θα εγκαταλειφθεί αν δεν
ληφθούν μέτρα. Επιπλέον υπάρχουν ορισμένα ποιοτικά χαρακτηριστικά τα οποία υπονομεύουν
ευθέως την εθνική μας ιστορική και πολιτισμική ταυτότητα και υπόσταση.
Αν δεν ληφθούν ΤΩΡΑ
μέτρα για το δημογραφικό, σε λίγες δεκαετίες θα είναι μη διαχειρίσιμο το
πρόβλημα για πολυεθνική Ελλάδα με εγγενείς οικονομικές και άλλες αδυναμίες, η
οποία θα ζει σε ένα καθεστώς ιδιότυπης κατοχής και συνομοσπονδίας όπου άλλοι θα
αποφασίζουν για την τύχη της.
Οι
οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες συνθλίβουν
το μεγαλύτερο τμήμα του Ελληνικού λαού και οι νέοι επιστήμονες μεταναστεύουν
μαζικά στο εξωτερικό, μεταξύ των άλλων απογοητευμένοι από το πελατειακό κράτος
των ημετέρων/υμετέρων.
Το
υπερσυγκεντρωτικό Κράτος παραμένει παράλυτο κι
ανήμπορο με την δημοσιοϋπαλληλική νοοτροπία, αδύναμο να διαχειριστεί τη νέα
πραγματικότητα. Όλοι επικαλούνται έλλειψη προσωπικού στο Δημόσιο και τους ΟΤΑ,
αλλά κανένας δεν βλέπει ότι το προσωπικό αλλού πλεονάζει, αλλού η
παραγωγικότητα είναι χαμηλή, όπως η αυτοεκτίμηση, η διάθεση δημιουργικότητα, η
παραίτηση, ο δικαιωματισμός, κ.α
Η Τοπική
Αυτοδιοίκηση πολιτικό και οργανωτικό αντίγραφο του Κράτους,
παραμένει στις διαπιστώσεις αύξησης αρμοδιοτήτων, έλλειψης προσωπικού,
οικονομικών και άλλων πόρων, εξοπλισμού και δηλώνουν αδυναμία να διαχειριστούν
τόσα πολλά με τόσο λίγους πόρους. Κάθε φορά οι ίδιες διαπιστώσεις και ίδιες
υποσχέσεις, τα ίδια αποτελέσματα και το χάσμα των ΟΤΑ της χώρας μας βαθαίνει
και ολοένα απομακρύνεται από το Ευρωπαϊκό Αυτοδιοικητικό κεκτημένο.
Η διαφθορά,
η ατιμωρησία, η αναξιοκρατία, ο πολιτικός εκμαυλισμός, οι πελατειακές σχέσεις με το πολιτικό σύστημα, συμπληρώνουν
το σκηνικό της πολιτικής συλλογικής μας πορείας, η οποία διαπερνά το σύνολο των
επιπέδων εξουσίας.
Οι ΟΤΑ θεωρούνται
συνώνυμο διαπλοκής και αμφισβητείται συνολικά η ηθική υπόσταση των αιρετών,
μέσα από γενικεύσεις και υπεραπλουστεύσεις που αδικούν πρόσωπα και πολιτικές
επιλογές. Το παράδειγμα του ΟΠΕΚΕΠΕ είναι χαρακτηριστικό και όσοι βλέπουν μόνο
τους κλειστούς δρόμους από τις κινητοποιήσεις των αγροτών, κάνουν μεγάλο λάθος
το οποίο θα αντιληφθούν αργότερα, όπως έγινε με το δυστύχημα στα Τέμπη.
Τα ανωτέρω στοιχεία
συνθέτουν μια νέα κοινωνική πραγματικότητα, όπου η αμφισβήτηση θεσμών διαπερνά
το σύνολο της δημόσιας ζωής, ακόμα και της Δικαιοσύνης. Η απαξίωση των δημόσιων
προσώπων, το έλλειμα εμπιστοσύνης στο πολιτικό σύστημα φανερή όσο ποτέ άλλοτε.
Η κοινωνική
απογοήτευση και η παραίτηση των πολιτών αν δεν αντιμετωπιστεί άμεσα, κινδυνεύει
να μετατραπεί σε κοινωνική παθογένεια με απρόβλεπτες συνέπειες και επιπτώσεις
στο Μέλλον.
Η Ελλάδα απέχει ακόμα
από τα ευρωπαϊκά κεκτημένα, τα οποία μόλις αποκτήσουν οι Έλληνες στο Εξωτερικό
διαπρέπουν και μεγαλουργούν. Αντίθετα, όσοι επιμένουν να διαβιούν στη χώρα μας
έχουν περιέλθει σε γενικευμένη εθνική κατάθλιψη, χωρίς πίστη, χωρίς ελπίδα, μία
Ελλάδα με τέτοιες συνθήκες σε απόλυτη παρακμή, εννοείται χωρίς προοπτική.
ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΝΑΣΤΡΑΦΕΙ ΤΟ ΚΛΙΜΑ;
ΜΠΟΡΕΙ «Η ΚΡΙΣΗ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΕΥΚΑΙΡΙΑ»;
Η απάντηση
είναι ΝΑΙ, υπό την προϋπόθεση ότι είμαστε έτοιμοι για
καινοτόμες πολιτικές επιλογές, οι οποίες απαντούν στο αίτημα της επανεκκίνησης
της κοινωνίας.
Η απάντηση
είναι ΟΧΙ, όσο φοβόμαστε το πολιτικό κόστος και τις
αντιδράσεις ιδιωτικών και κομματικών συμφερόντων, ιδιοτελών προσωπικών
επιδιώξεων τοπικών παραγόντων.
Η επιλογή
είναι στο χέρι μας και το πρόβλημα είναι βαθύτατα πολιτικό.
Η Ιστορία δεν είναι με
το μέρος των Μεταρρυθμίσεων, της Καινοτομίας, των γενναίων πολιτικών αποφάσεων,
μας είναι πιο βολικό να μετράμε χαμένες ευκαιρίες. Στο όνομα του πολιτικού
κόστους/οφέλους, προτιμούμε να ανακυκλώνουμε ξεπερασμένες αντιλήψεις, δήθεν εκσυγχρονίζοντας
την υφιστάμενη κατάσταση και διαιωνίζοντας το πολιτικό πρόβλημα.
Προτιμούμε
την επίφαση της δημοκρατίας η οποία εξασφαλίζει την επανεκλογή μας, αντί να ωριμάζουμε συνθήκες για αληθινή δημοκρατία και
αποκατάσταση συνθηκών εμπιστοσύνης στο πολιτικό σύστημα και την Κοινωνία την
ίδια.
Προτιμούμε
τον χειραγωγημένο πολίτη – πελάτη ψηφοφόρο κάθε
4 χρόνια, παρά πολίτη της ευθύνης όπου καθημερινά θα συνεργάζεται με την Τοπική
και Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση, μέχρι την Κυβέρνηση, διότι απλά δεν είμαστε
έτοιμοι να μοιραστούμε την όποια «εξουσία μας».
Όμως ο νέος
Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτελεί ιστορική ευκαιρία για μετάβαση στην Τοπική και Περιφερειακή Διακυβέρνηση με
όρους πολιτικής καινοτομίας, εξωστρέφειας,
εμπιστοσύνης σε πολίτες και τοπικές αρχές.
Α. ΑΠΟ ΤΟΥΣ
ΣΗΜΕΡΙΝΟΥΣ ΟΤΑ, ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ
Οι βαθύτατες κοινωνικές
και πολιτικές παθογένειες, τα εθνικά προβλήματα και οι κίνδυνοι που μας
περιβάλλουν, δεν πρόκειται να αντιμετωπιστούν με ανακύκλωση των ίδιων ιδεών και
πρακτικών. Η πολυπόθητη οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη δεν πρόκειται να
έλθει αν δεν γίνει υπόθεση όλων, πρώτα μέσα από τις Τοπικές Κοινωνίες.
Όσο το υπάρχον πολιτικό
και θεσμικό πλαίσιο αναπαράγει τις ίδιες συνθήκες, το αποτέλεσμα θα παραμένει
το ίδιο. Όσο το σύστημα αναπαράγει πολιτικές πελατειακές πρακτικές, τα
αποτελέσματα θα είναι αμφίβολα, στη δίνη μια επερχόμενης αυτοκαταστροφής.
Είναι ώρα να περάσουμε
από τους ΟΤΑ στην αληθινή Τοπική Διακυβέρνηση, η οποία δεν θα είναι η προέκταση
της κεντρικής Κυβέρνησης ή εξάρτημα των Περιφερειών, αλλά θα αναλάβει η ίδια
την ευθύνη της μέσα από ουσιαστική παραχώρηση αρμοδιοτήτων, υφιστάμενων και
άλλων πόρων που οι ίδια θα δημιουργεί μέσα από την λειτουργία της. Υπάρχουν
ιστορικά παραδείγματα στη χώρα μας όπου ο Κοινοτισμός και το Αυτοδιοίκητο των
Ελλήνων έδωσε σπουδαία αποτελέσματα στα χρόνια μάλιστα της Τουρκοκρατίας.
Η Τοπική Διακυβέρνηση
απαλλαγμένη από πελατειακές και άλλες παρακμιακές πρακτικές, προάγει την
αληθινή δημοκρατία, εξασφαλίζει την συμμετοχή των πολιτών, ανανεώνει το στελεχιακό
δυναμικό, αναβαθμίζει το ρόλο της Αυτοδιοίκησης. Προπαντός, θα συνεισφέρει στην
αλλαγή του πολιτικού συστήματος συνολικά, με άλλη ποιότητα και χαρακτηριστικά.
Η Τοπική Διακυβέρνηση
σύμφωνα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε τόπου μπορεί και πρέπει να
εκπονήσει ένα σχέδιο ανάπτυξης που θα αξιοποιεί όλα τα δυνατά σημεία και τους
πόρους, προπαντός τους κοινωνικούς πόρους μέσα από πολιτικές συνθέσεων,
κοινωνικών συναινέσεων, μακριά από πελατειακές, κομματικές ή προσωπικές
επιλογές.
Β. ΑΛΛΑΓΗ
ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΔΙΑΘΕΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ
Ένα από τα κύρια και
διαχρονικά ζητήματα που ταλανίζουν τους ΟΤΑ, είναι οι οικονομικοί πόροι που
βρίσκονται σε αναντιστοιχία με τις αρμοδιότητες. Οι οριζόντιες χρηματοδοτήσεις,
η όποια περιστασιακή αύξηση, οι έκτακτες χρηματοδοτήσεις «κατόπιν ενεργειών»
τοπικών βουλευτών και υπουργών δεν έλυσαν κανένα πρόβλημα, το αντίθετο, διαιωνίζει
η προβληματική λειτουργία συνολικά των Δήμων.
Απαιτείται
ένα άλλο κρατικό χρηματοδοτικό μοντέλο το οποίο
θα εδράζεται σε κριτήρια ταυτότητας ενός εκάστου Δήμου, όπως έκταση, πληθυσμός,
χιλιόμετρα δρόμων, υποδομές, ορεινότητα, νησιωτικοτητα, τοπικές κλιματολογικές
και άλλες συνθήκες, οι οποίες συνδιαμορφώνουν το τελικό κόστος λειτουργίας.
Η θέσπιση ενός κοινά
αποδεκτού αλγόριθμου που θα εξασφαλίζει την λειτουργικότητα και βιωσιμότητα των
Δήμων, αποτελεί ένα ορθολογικό τρόπο της κρατικής χρηματοδότησης με βάση τα
ποσοτικά και τα ποιοτικά στοιχεία και χαρακτηριστικά ενός εκάστου Δήμου.
Η θέσπιση
κριτηρίων για διασφάλιση ίδιων πόρων του Δήμου που θα προέρχονται από εκμεταλλεύσεις φυσικών πόρων,
εναλλακτικών μορφών ενέργειας, άλλες δράσεις, τοπικά τέλη όπως λ.χ. το «τέλος
παρεπιδημούντων» από τις αφίξεις τουριστών, κ.α.
Η ανάπτυξη
οικονομικών δραστηριοτήτων μέσα από μορφές ΣΔΙΤ, με ειδικά κίνητρα και γραφειοκρατικές διευκολύνσεις (fast truck έκδοση αδειών) για τις μικτές αυτές
επενδύσεις, ανάλογα με τις δυνατότητες κάθε Δήμου.
Η
διαδημοτικές συνεργασίες και επενδύσεις μέσα από την θέσπιση κριτηρίων αξιολόγησης με βάση πολλαπλούς συντελεστές υποδομών και έργων,
οικονομικών επιλογών και αποτελεσμάτων, πριν και μετά για να διασφαλίζεται η
συνυπευθυνότητα στις επιλογές.
Γ. ΑΛΛΑΓΗ ΤΡΟΠΟΥ
ΠΡΟΣΛΗΨΕΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ – ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΕ ΚΡΙΤΗΡΙΑ
Το προσωπικό είναι ο
κρίσιμος παράγοντας για την λειτουργία κάθε οικονομικού οργανισμού και
παραγωγικής μονάδας. Μόνιμη επωδός όλων των αιρετών, υπουργών, διοικήσεων
οργανισμών είναι η έλλειψη προσωπικού.
Πέραν όμως των
πραγματικών ελλείψεων προσωπικού σε κάποιους κλάδους και ειδικότητες, υπάρχουν
βαθύτερα ελλείμματα που δεν τολμούμε ή δεν θέλουμε δημόσια να ομολογήσουμε:
είναι η δημοσιοϋπαλληλική νοοτροπία, η αποφυγή ανάληψης ευθύνης, η άγνοια νόμων
και διαδικασιών, η μειωμένη προσφορά εργασίας μέσα από ελαστικά ωράρια, η
παραταξιακές, πολιτικές συνδικαλιστικές λογικές, άλλες παθογένειες που
διαπερνούν το σώμα της Δημόσιας Διοίκησης στο σύνολό της. Τα στοιχεία αυτά οδηγούν σε στρεβλώσεις
απίστευτες, με τελικό αποτέλεσμα το έλλειμα στελεχών να μετατρέπεται σε έλλειμα
προσωπικού και να ζητούμε όλοι διαρκώς νέες προσλήψεις.
Συνολικά οι υπάλληλοι
στο Δημόσιο και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα είναι περισσότεροι από όσους στην
πραγματικότητα χρειάζεται ένα κράτος με πληθυσμό 10 εκ. κατοίκους. Οι Έλληνες
δημόσιοι υπάλληλοι διαθέτουν υψηλά ποσοστά μεταπτυχιακών σπουδών, ενίοτε άσχετα
με τα πραγματικά τους καθήκοντα και την καθημερινή τους εργασία, με
δημοφιλέστερο μεταπτυχιακό τίτλο τον Ελληνικό Πολιτισμό, με κίνητρο το επίδομα
σπουδών.
Τέλος, πολιτικές και
πελατειακές πρακτικές συμβάλλουν στην ανισοκατανομή του προσωπικού, την χαμηλή
παραγωγικότητα, την απουσία ουσιαστικής αξιολόγησης με αποτέλεσμα την άγνωστη
αποδοτικότητα και αποτελεσματικότητα των υπαλλήλων αυτών.
Μέχρι την εισαγωγή
αξιοκρατικού συστήματος στο στενό και ευρύτερο Ελληνικό Δημόσιο και τους ΟΤΑ και
τον περιορισμό της κινητικότητας, εμείς προτείνουμε:
Την πρόσληψη
επιστημονικού προσωπικού μέσα από διετείς
συμβάσεις (έργου – χρόνου) με αξιοκρατικές διαδικασίες και ανανέωση τριετών
συμβάσεων μετά από αξιολόγηση του παραγόμενου έργου και αιτιολόγηση της
αναγκαιότητας παραμονής με αντικειμενικά κριτήρια.
Η πρόσληψη λοιπού προσωπικού κατά το πρότυπο του επικουρικού
προσωπικού στα Νοσοκομεία, με συμβάσεις οι οποίες λήγουν με την όποιαδήποτε αποχώρηση του υπαλλήλου. Ανανέωση διετών συμβάσεων μετά από αξιολόγηση
του παραγόμενου έργου και αιτιολόγηση της αναγκαιότητας παραμονής με
αντικειμενικά κριτήρια.
Η πρόσληψη
προσωπικού μέσω προγραμμάτων του ΟΑΕΔ, με τριετείς συμβάσεις και για πραγματικά μόνιμους κατοίκους.
Είναι
ιστορική ευκαιρία τώρα να αλλάξει ο τρόπος εκλογής των αιρετών σε όλα τα επίπεδα αυτοδιοίκησης, από τα Τοπικά, Δημοτικά και
Περιφερειακά Συμβούλια, μέχρι την εκλογή Δημάρχων και Περιφερειαρχών.
Γ. ΑΛΛΑΓΗ
ΤΡΟΠΟΥ ΕΚΛΟΓΗΣ ΤΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ
Ο τρόπος
εκλογής των αιρετών είναι ξεπερασμένος και ο τρόπος που λειτουργεί το τοπικό
πολιτικό σύστημα, είναι μέρος των προβλημάτων της λειτουργίας
των ΟΤΑ.
Η Τοπική Διακυβέρνηση
δεν μπορεί να συνεχίσει να είναι ίδια με τους σημερινούς όρους, η αξιολόγηση, η
θέσπιση κριτηρίων, τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία, η αξιοποίηση ανθρώπινου
δυναμικού και άλλων πόρων, απαιτούν στελεχιακό δυναμικό που να μπορεί να
διαβάζει με σύγχρονους όρους την Διοίκηση, την Οικονομία, την Πολιτική, την
ίδια την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Όσο ισχύουν οι σημερινοί παραταξιακοί όροι,
κομματικές και άλλες πρακτικές, συχνά κινούμενες στα όρια της νομιμότητας ή
ανήκουν φανερά σε πρακτικές εκμαυλισμού των συνειδήσεων και εξαγοράς ψήφων με
επίλυση προβλημάτων καθημερινότητας, κανένας νέος, γυναίκα, επιστήμονας δεν θα
θελήσει σοβαρά να ασχοληθεί διότι θα είναι ξένο σώμα στην εκλογική διαδικασία
με αυτούς τους όρους.
Αν θέλουμε ουσιαστικά
να προάγουμε συλλογικές αξίες, να αποκαταστήσουμε τις σχέσεις πολιτικής και
πολιτών, οφείλουμε να δημιουργήσουμε ένα άλλο πλαίσιο δημοκρατικής λειτουργίας
με αρχές και αξίες που τείνουν στην άμεση Δημοκρατία, τουλάχιστον στην Τοπική
Διακυβέρνηση.
Αν θέλουμε ουσιαστική
ανανέωση του πολιτικού προσωπικού, πρέπει να εισάγουμε εκλογικό σύστημα που θα
καταργεί την πελατειακή αυτοδιοίκηση/κράτος, τις οικονομικές και πολιτικές
συναλλαγές / εξαγορές υποψηφίων και ψήφων.
Να
εισάγουμε άλλο τρόπο εκλογής που θα ακυρώνει τις σαθρές πρακτικές που εφαρμόζουν για την εκλογή/επανεκλογή τους οι αιρετοί, οι
οποίοι θέτουν σε προτεραιότητα, υπέρτατο σκοπό και προορισμό ζωής την
επανεκλογή τους, με στόχο την διατήρηση της εξουσίας και των ευεργετημάτων που
πηγάζουν από αυτή.
Για τους
ανωτέρω λόγους εισηγούμαστε την εκλογή των αιρετών σε ΟΤΑ Α και Β Βαθμού σε μία
Κυριακή, κάθε 5 χρόνια, με δύο ενιαία ψηφοδέλτια με απόλυτη αλφαβητική σειρά τα
ονόματα υποψηφίων.
Α) Όλων των
υποψηφίων για την θέση δημάρχου – περιφερειάρχη
Β) Όλων των
υποψηφίων για την θέση Δημοτικού – Περιφερειακού Συμβούλου
Με τον τρόπο αυτό
επιτυγχάνουμε πολλαπλούς στόχους και αποκομίζουμε φανερά και έμμεσα πολιτικά και
οικονομικά κέρδη, ενδεικτικά αναφέρουμε:
·
Δεν έχουμε
επαναληπτικές εκλογές, με όποιο οικονομικό ή άλλο κόστος.
·
Δεν έχουμε πολιτικές
συναλλαγές και ετερόκλητες συμμαχίες που μαζί
με την αποχή της 2ης Κυριακής, αλλοιώνουν την αληθινή βούληση, αποκλείουν
υποψηφίους που πήραν μεγάλο ποσοστό και χάνουν στις επαναληπτικές από
ευκαιριακές συμμαχίες και συγκυρίες.
·
Η κατάργηση των
παραταξιακών ψηφοδελτίων και η συμμετοχή σε
ενιαίο ψηφοδέλτιο αίρει αποκλεισμούς. Δίνει το δικαίωμα στον ψηφοφόρο να
επιλέξει ελεύθερα υποψηφίους που εκτιμά ακόμα και αν προέρχονται από διαφορετικούς
πολιτικούς χώρους.
·
Το ενιαίο ψηφοδέλτιο
καταργεί την παραταξιακή λογική,
περιορίζει τις στείρες κομματικές αντιπαραθέσεις. Αντίθετα δίνει αληθινό
πολιτικό περιεχόμενο στην επιλογή, αναδεικνύει κριτήρια όπως η ικανότητα, το
ήθος, η προσωπικότητα των υποψηφίων και δεν υπερισχύει η κομματική ταυτότητα.
·
Καλλιεργεί συναινέσεις
και συγκλίσεις, στοιχεία απαραίτητα στην πρόοδο ενός τόπου (Δήμου/Περιφέρειας)
στην διακυβέρνηση της επόμενης 5ετίας.
·
Το κοινό ψηφοδέλτιο
καταργεί πρακτικές χειραγώγησης των πολιτών,
όπως τα σημαδεμένα ψηφοδέλτια, συναισθηματικούς και άλλους εκβιασμούς που ακυρώνουν το δημοκρατικό κεκτημένο. Αντίθετα,
η ελεύθερη επιλογή αναβαθμίζει την ίδια την Δημοκρατία ως έννοια και
διαδικασία.
Η προσωπική σταυροδοσία δημάρχου/περιφερειάρχη:
·
αποτελεί σημείο αναγνώρισης του ιδίου και ισχύ
που έρχεται από το λαό. Είναι διαφορετικό να ψηφίζεται ο ίδιος ο
δήμαρχος/περιφερειάρχης και όχι να εκλέγεται με βάση το άθροισμα ψήφων που
μεταφέρουν στο συνδυασμό οι υποψήφιοι.
·
Η ενιαία εκλογή των συμβούλων χωρίς κομματικό –
παραταξιακό πρόσημο διευκολύνει στην επιλογή αντιδημάρχων και
αντιπεριφερειαρχών με βάση την ικανότητα και όχι απλά την «κομματική δουλειά»
που έριξε ο καθένας με ανάλογα ανταλλάγματα.
·
Αυξάνει την πολιτική κινητικότητα, δίνει τη
δυνατότητα σε στελέχη ικανά να ανελιχθούν, να προσφέρουν με τον δικό τους τρόπο
μέσα σε ένα κλίμα συναινέσεων και πολιτικού πολιτισμού που έχουμε ανάγκη.
Γενικά το ενιαίο ψηφοδέλτιο:
Αναβαθμίζει
το πολιτικό πλαίσιο της Τοπικής Διακυβέρνησης, περιορίζει τις πελατειακές
σχέσεις, αυξάνει την κινητικότητα της σταυροδοσίας,
απελευθερώνει στελέχη και ψηφοφόρους στις επιλογές, αναβαθμίζεται ο πολιτικός
λόγος, περιορίζονται οι κακές πολιτικές πρακτικές και συμπεριφορές που
κινούνται στα όρια του πολιτικά επιτρεπτού, του νόμιμου και ηθικού.
Δημιουργεί
μια νέα γενιά πολιτικών και πολιτών, ανοίγει
ευκαιρίες σε ανθρώπους και στελέχη που δεν ασχολούνται με την τοπική πολιτική,
ακριβώς διότι δεν θέλουν να συνδεθούν με πολιτικά και παραταξιακά ψηφοδέλτια,
με αποτέλεσμα να υπάρχει ένδεια στελεχών και σοβαρών ανθρώπων που θα έπρεπε να
ασχοληθούν με τα κοινά.
Για να μην
γίνει κατάχρηση υποψηφίων δημάρχων και περιφερειαρχών, να θεσπιστούν ελάχιστες προϋποθέσεις, όπως λ.χ. να
συμμετέχουν αρχικά σε εκλογική διαδικασία ΟΤΑ Α βαθμού, ώστε να αποκτήσουν
αυτοδιοικητική εμπειρία, να έχουν υπογραφές στήριξης για υποψήφιο δήμαρχο /
περιφερειάρχη, ο αριθμός των οποίων θα ορισθεί έπειτα από κοινωνική
διαβούλευση, όπως και το οικονομικό παράβολο για την συμμετοχή όλων των
υποψηφίων που συμμετέχουν στο κοινό ψηφοδέλτιο. Ένα άλλο κριτήριο για την
υποψηφιότητα δημάρχου θα ήταν η θητεία στην Αυτοδιοίκηση και η εμπειρία σε θέση
αντιδημάρχου ή προέδρου Δημοτικού Συμβουλίου.
Γυναίκα και Τοπική Διακυβέρνηση στο Νέο Κώδικα
Αυτοδιοίκησης:
Η ισότιμη συμμετοχή των
Γυναικών στην Αυτοδιοίκηση, οφείλει να είναι πολιτικό αιτούμενο και κοινωνικός
στόχος. Όσο η γυναίκα, ειδικά της υπαίθρου χώρας, παραμένει οικονομικά
εξαρτημένη από τον άντρα και δεν έχει αυτοτέλεια, όσο παραμένει στο περιθώριο
της κοινωνικής, πολιτικής και πολιτιστικής ζωής, όσο δεν δίνεται τόπος να
δημιουργήσει και να εκφραστεί, η γυναίκα αναγκάζεται να αναζητήσει την
ικανοποίηση των αναγκών της στα αστικά κέντρα. Αποτέλεσμα αυτού είναι η
εγκατάλειψη της Υπαίθρου από την Γυναίκα με άμεση συνέπεια την δημογραφική και
κοινωνική κατάρρευση.
Η
εγκατάλειψη της Υπαίθρου και το Δημογραφικό (εθνικό πρόβλημα), έχει τις ρίζες στον οικονομικό και κοινωνικό αποκλεισμό
των γυναικών, όσοι μιλούν ακόμα για επιδοματικές πρακτικές είναι μακριά από την
πραγματικότητα.
Οφείλουμε στον 21ο
αιώνα, στην Ευρώπη της Δημοκρατίας, της Ισότιμης Πρόσβασης και της Ελευθερίας,
να δώσουμε χώρο να σταθούν οι γυναίκες και να συμμετέχουν ισότιμα στην
πολιτική. Συνιστά Ελληνική κοινωνική στρέβλωση το γεγονός ότι ενώ οι γυναίκες
σπουδάζουν ισότιμα στα Πανεπιστήμια, διαπρέπουν στις επιστήμες, κάνουν σπουδαία
καριέρα, συμμετέχουν ισότιμα στην
Δημόσια Διοίκηση, στο επιχειρείν και την
Οικονομία, την Κοινωνία, οι ίδιες παραμένουν σχεδόν αποκλεισμένες από
την Πολιτική και ειδικότερα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Προτείνεται η ισότιμη
συμμετοχή των Γυναικών (50%) στις εκλογές και ειδικό εκλογικό μέτρο για την
κάλυψη εκλόγιμων θέσεων.
ΣΥΜΜΕΤΟΧΉ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ – ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ
ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ – ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Η ουσιαστική συμμετοχή
των πολιτών στην Τοπική Διακυβέρνηση αποτελεί αξιακό και ουσιαστικό κοινωνικό
πόρο, τον οποίο μετά την Μεταπολίτευση, σταδιακά απωλέσαμε.
Λίγες δεκαετίες μετά,
γιγαντώθηκε ο Δικαιωματισμός και σχεδόν όλοι περιμένουν τα πάντα από τις
υπηρεσίες του Δήμου, χωρίς οι ίδιοι οι να αναλαμβάνουν την ευθύνη που τους
αναλογεί.
Μία μεταρρύθμιση της
Τοπικής Διακυβέρνησης οφείλει να βρει τρόπους για την συμμετοχή των Πολιτών,
στην Συλλογική δράση, την προώθηση του Εθελοντισμού ως τμήμα της κοινωνικής μας
δραστηριότητας.
Η αρχή να γίνει από τα
Δημοτικά Σχολεία με την ανάδειξη της αρχαίας Ελληνικής αντίληψης του
πολίτη/οπλίτη, πρόκειται να την ίδια λέξη με την μετάθεση ενός μόνου γράμματος
του Ο, όπου ο οπλίτης γίνεται πολίτης. Είναι η αναγκαιότητα ανάδειξης της
Ευθύνης ως αρετή και συνάμα χρέος του δημότη – πολίτη, ο οποίος μέσα από την
ανάληψη της προσωπικής του ευθύνης, θα συνεισφέρει είτε σε επίπεδο πρόληψης
προβλημάτων με την υπεύθυνη συμπεριφορά του, είτε ως προσφορά χρόνου, εργασίας,
κ.α. προς το Δήμο και την Τοπική Κοινωνία.
Η εμπλοκή των
Πολιτιστικών Συλλόγων και φορέων θα μπορούσε να είναι και ανταποδοτική προς
τους Δήμους, σε βάση πάντα εθελοντική και ως αποτέλεσμα εσωτερικής ανάγκης
προσφοράς.
Σε ένα Μέλλον που καλπάζει ασυγκράτητο,
η απάντηση είναι επανεκκίνηση: Τοπική
Διακυβέρνηση τώρα.
Όσο ποτέ
άλλοτε χρειάζεται τώρα ένα ristart, μέσα από μία σύγχρονη Τοπική Διακυβέρνηση, χωρίς κομματικές
παρωπίδες και παρακμιακές πρακτικές, χωρίς παθογένειες που χρεωκόπησαν τη χώρα
και απαξίωσαν Πολιτική και Πολιτικούς.
Οφείλουμε
να σχεδιάσουμε το Μέλλον με όρους Ισότητας, Ισοτιμίας και Ανθεκτικότητας.
Να σχεδιάσουμε ένα
μοντέλο Βιώσιμης και Ανθεκτικής Ανάπτυξης για κάθε Δήμο και Περιφέρεια, ανάλογα
με τους φυσικούς και άλλους πόρους, ένα ειδικό αναπτυξιακό πρόγραμμα που θα
είναι προσαρμοσμένο στις ιδιαίτερες τοπικές συνθήκες, τα οριζόντια μέτρα δεν
αποδίδουν διότι απλά δεν μπορούν όλοι οι άνθρωποι να φορέσουν ίδια παπούτσια
και να τρέξουν.
Στο σημείο αυτό μόνο
μια η Σύγχρονη και Ελεύθερη Αυτοδιοίκηση μπορεί να εξασφαλίσει ανθεκτικές
τοπικές κοινωνίες, προγράμματα ανάπτυξης, κινητοποίηση ανθρώπινων και άλλων
πόρων, μέσα από πολιτικές συνθέσεις και κοινωνικές συμφωνίες, οι οποίες
προϋποθέτουν την αληθινή συμμετοχή όλων των πολιτών.
Όσο επικρατεί η
παραταξιακή λογική και η επανεκλογή των δημάρχων γίνεται κεντρικός στόχος, όσο
κυριαρχεί η κομματική λογική και η ταύτιση όλων αυτών με προσωπικά κίνητρα και
ενίοτε ιδιοτελή συμφέροντα, τότε ο τόπος δεν έχει καμία τύχη. Ούτε και η
Αυτοδιοίκηση που χρειάζεται ο τόπος και το Μέλλον.
Η λύση θα
έλθει μέσα από αλλαγή του πολιτικού πλαισίου λειτουργίας, μέσα από ένα άλλο σύστημα ηθικών αξιών και πρακτικών, μέσα
από συνθέσεις ιδεών, ευρύτερες πολιτικές συναινέσεις.
Οφείλουμε
να φέρουμε τον πολίτη στο κέντρο του ενδιαφέροντος και για να γίνει αυτό, οφείλουμε να θυμηθούμε τί έκαμαν ότι
αρχαίοι μας πρόγονοι. Η απάντηση κρύβεται σε δύο έννοιες που κρύβονται στην ίδια
περίπου λέξη, η οποία διαφοροποιείται με την μετακίνηση ενός μόλις γράμματος, του
Ο, είναι η λέξη πολίτης που γίνεται οπλίτης και το αντίστροφο, ας βγάλει ο
καθένας τα συμπεράσματά του.
Ολοκληρώνουμε
τον κύκλο των σκέψεων, με αυτή που ξεκινήσαμε:
Ζούμε σε μια εύθραυστη
διεθνή συγκυρία με αληθινούς εθνικούς κινδύνους για την χώρα μας. Η θωράκισή
της περνάει μέσα από την κοινωνική συνοχή, την κοινωνική συμμετοχή, την
κοινωνική αλληλεγγύη. Χωρίς την Κοινωνία, καμία μεταρρύθμιση δεν θα γίνει
πράξη. Χωρίς την αληθινή και ελεύθερη Αυτοδιοίκηση, θα μείνουμε στο επίπεδο της
διαχείρισης, χωρίς να πετύχουμε μεγάλους στόχους. Αν το επιτρέψουμε τώρα, θα υστερούμε
μόνιμα έναντι των προκλήσεων και απαιτήσεων του Μέλλοντος, εξάλλου η Ιστορία
μας διδάσκει, μας βλέπει και μας κρίνει.
Παναγιώτης Νάνος
Δήμαρχος Λίμνης Πλαστήρα